Karotlu sondaj, elmas veya widia kronlu bir karotiyerle kayayı silindir şeklinde kesip kuyudan kesintisiz numune (karot) çıkarma yöntemidir. Kaya kütlesinin kalitesini, süreksizliklerini ve ayrışma derecesini görmenin en doğrudan yoludur. Galen Zemin olarak jeoteknik amaçlı kaya sondajı ve maden karot sondajı yapıyor, her karot sandığını derinlik bilgisiyle fotoğraflayarak teslim ediyoruz.
| Uygulama | Jeoteknik kaya sondajı, köprü ve viyadük temelleri, tünel portalları, baraj ve gölet temelleri, maden arama |
|---|---|
| Kayıt | TCR, SCR, RQD; süreksizlik, ayrışma ve kaya tanımı (TS EN ISO 14689); sandık fotoğrafları |
| Makine kapasitesi* | ZT 250 Q5: NQ 350 m · HQ 220 m · PQ 145 m — TSM 750: BQ 800 m · NQ 500 m · HQ 300 m |
| Ek deneyler | Basınçlı su (Lugeon) deneyi, kaya laboratuvar deneyleri |
* Üretici katalog değerleri; ulaşılan derinlik zemin koşullarına ve tij çapına göre değişir.
Karotlu Sondaj Hangi Durumlarda Gerekir?
Zemin birimlerinde SPT'li sondaj yeterli bilgi verirken, kayaya geçildiğinde SPT ret verir ve anlamlı veri üretmez. Bu noktadan sonra karotlu ilerleme gerekir. Tipik durumlar:
- Kazıklı veya derin temeller: kazık ucunun oturacağı kayanın kalitesini ve kalınlığını doğrulamak.
- Köprü ve viyadük ayakları: ayak yerlerinde sağlam kaya derinliğini belirlemek.
- Yarma ve şevler: süreksizlik yönelimleri ve RQD ile şev stabilitesine veri sağlamak.
- Baraj, gölet ve tünel: temel kayası, geçirimlilik ve kaya kütlesi sınıflaması.
- Derin kazılı yapılar: İstanbul gibi kaya ve zeminin iç içe geçtiği kentlerde iksa tasarımı.

Karot Kalitesini Belirleyen Etkenler
Karotlu sondajın değeri, çıkan karotun ne kadar eksiksiz ve örselenmemiş olduğuna bağlıdır. Sahada şunlara dikkat ediyoruz:
- Doğru çap seçimi: NQ, HQ veya PQ; kayanın kırıklılığına, istenen deneylere ve derinliğe göre seçilir. Kırıklı ve zayıf kayalarda büyük çap ve çift/üçlü tüplü karotiyer verimi artırır.
- Kısa manevralar: zayıf zonlarda manevra boyu kısaltılarak karot kaybı azaltılır.
- Tam hidrolik kontrol: ZT 250 Q5 makinelerimizde dönüş hızı ve baskı hassas ayarlanır; bu da karotun öğütülmesini önler.
- Sandıklama: karotlar sırasıyla dizilir, manevra sınırları ve derinlikler işaretlenir, sandık etiketli ve ölçekli olarak fotoğraflanır.
TCR, SCR ve RQD'nin nasıl hesaplandığını ve karot çaplarını Karotlu Sondaj ve RQD yazımızda ayrıntılı anlattık.
Maden Karot Sondajı
Maden aramalarında öncelik, cevherleşmenin varlığını, kalınlığını ve tenörünü temsil eden numuneyi almaktır. Kuyular daha derin olabilir ve eğimli açılabilir. Derin karotlu sondajda TSM 750 mekanik makinemiz ve wireline (tel halatlı) sistem kullanılır; karotlar loglanır, fotoğraflanır ve işverenin numune protokolüne göre sandıklanır. Aynı kuyulardan elde edilen RQD ve süreksizlik verileri, ilerleyen aşamada ocak ve yeraltı tasarımında da işe yarar.
Maden şirketleri ve arama projeleri için metraj kapasitesi, karot verimi hedefi ve numune teslim formatını teklif aşamasında birlikte netleştiriyoruz.
Karotlu Sondajda Teslim Ettiklerimiz
- Kuyu logu: litoloji, ayrışma, süreksizlik, TCR, SCR ve RQD sütunlarıyla
- Her karot sandığının etiketli ve ölçekli fotoğrafı
- Kaya numunelerinin listesi ve laboratuvar deney sonuçları
- Kuyu koordinatları ve kotları (Excel, KMZ)
- İstenirse karot sandıklarının işverenin deposuna teslimi
Bu veriler, anahtar teslim zemin etüdü kapsamında doğrudan rapora işlenebilir veya müşavir firmaya veri paketi olarak teslim edilebilir.
Karotlu sondaj veya maden karot sondajı mı planlıyorsunuz? Kuyu sayısı, derinlik ve çap bilgisiyle teklif hazırlayalım.
Teklif İsteyin0532 644 62 63Sık Sorulan Sorular
Karotlu sondaj ile SPT'li sondaj arasındaki fark nedir?
SPT'li sondaj zemin birimlerinde darbe sayısı ve numune almak için kullanılır. Karotlu sondaj ise kaya birimlerinde kayayı keserek kesintisiz karot çıkarır ve kaya kalitesinin (RQD) ölçülmesini sağlar. Çoğu kuyuda ikisi birlikte uygulanır.
Hangi karot çapı seçilmeli?
Kırıklı ve zayıf kayalarda HQ veya PQ gibi büyük çaplar karot verimini artırır; sağlam kayada ve derin kuyularda NQ yaygındır. Seçim, istenen deneylere ve şartnameye göre yapılır.
Maden karot sondajında kaç metreye inilebilir?
TSM 750 makinemizin üretici kapasitesi BQ çapta 800 m, NQ çapta 500 m'dir. Gerçek derinlik kaya koşullarına ve kuyu eğimine bağlıdır.
Karot sandıkları ne olur?
Sandıklar fotoğraflanır ve işverenin talebine göre teslim edilir veya proje süresince saklanır. Fotoğraflar rapor eklerinde yer alır.
